Over de dood enzo

Op een draagbaar

Josephine — Mon, 15 Mar 2010 20:01:35 +0000

Sinds 1991 is het niet meer bij wet verplicht om in een kist begraven of gecremeerd te worden. Je kunt ook op een draagbaar je lichaam de laatste reis laten maken. Een kist kun je sluiten als dat wenselijk is, bij een draagbaar gaat dat niet. ’Al dek je je dierbare toe met een keukengordijn’ zei een uitvaartondernemer ooit tegen mij. Liever niet maar het gaat om het idee. Een mooi kleed, een lievelingsdeken, een prachtige lap stof, het kan allemaal. Je kunt ook kiezen voor een lijkwade. Op de Zorg- en uitvaartbeurs in Rosmalen was ook Wikkelgoed en Engelenwaden te vinden. Wikkelgoed ontwerpt hemden, waden en wikkelkleden die een overledene bij het afscheid waardig kunnen omhullen. Bij het gebruik van een wade kan zelfs een heel ritueel gevolgd worden waardoor je actiever met het afscheid bezig kunt zijn. Op de site staat zo’n ritueel ook goed beschreven.
Jetske van Engelen maakt prachtige lijkwaden van geverfde wol van het Merinoschaap, de ruwe wol van het Drentse Heideschaap of de Schoonebeeker die ze vervilt. Ieder kleed wordt met de hand gemaakt en neemt minimaal 5 dagen in beslag. Heb je meer tijd dan wordt het een persoonlijk kleed en geheel naar wens.

Het gebruik van wikkelkleden of lijkwaden is heel oud en wordt in veel culturen nog steeds gebruikt. Wat ons ooit heeft doen besluiten alles in kisten te doen is een onderzoekje waard, maar het in ere herstellen van een oervorm brengt ons terug naar een stukje eigen cultuur waardoor er veel natuurlijker en eigen met een dierbaar overledene omgegaan kan worden.

Niet hier, wel dichtbij

Josephine — Wed, 10 Mar 2010 13:20:08 +0000

een van de deelnemers aan de Zorg- en Uitvaartbeurs was Larissa van der Molen. Zij heeft het Niet hier, wel dichtbij kwartetspel ontwikkeld waarmee je kinderen en ook volwassenen spelenderwijs voor kunt bereiden op een aankomend verlies dan wel het verwerken van een verlies.

De afbeeldingen op de kaarten kunnen heel confronterend zijn, maar Larissa vertelde mij dat kinderen juist kiezen voor confronterende plaatjes. Dus geen getekende of verdoezelende plaatjes maar bijvoorbeeld foto’s van een pas gedolven graf of foto’s van een crematorium. Het spel heeft ook de International Funeral Award 2009 gewonnen. Kortom, een aanrader!

Zorg- en Uitvaartbeurs Rosmalen

Josephine — Sun, 07 Mar 2010 21:40:32 +0000

het hoeft allemaal niet zo donker, sober of ingetogen aan toe te gaan tijdens een uitvaart. Het kan en mag persoonlijker, individueler en daarmee ook kleurrijker, luchtiger en energieker. De Zorg- en Uitvaartbeurs in Rosmalen was wat dat betreft goed georganiseerd en in evenwicht. Voor de ingang stond niet alleen een prachtige grijze Cadilac van jaren geleden met houten dashboard en veel chroom maar ook een aanhanger voor aan de fiets waar een kist op vervoerd kan worden.

Er was veel te zien en teveel om over te schrijven in 1 blogje, dus breng ik een aantal interessante deelnemers per keer onder de aandacht.

Ik kan ieder zo’n beurs aanraden want wat ik ook besprak met een van de deelnemende bedrijven: niet iedereen is voorbereid en bij een accuut sterfgeval heb je in de meeste gevallen maar 2 dagen de tijd om alles goed te organiseren en dat terwijl je emotioneel compleet op je kop staat. En iedere deelnemer is bereid om op een ontspannen manier je het een en ander te vertellen. Zo heb ik een zeer animerend gesprek gehad met een vrouw die ervoor zorgt dat overledenen er goed opgebaard en verzorgt bij liggen. Een vrolijke dame die zonder blad voor de mond haar opmaakkoffertje liet zien en vertelde bij wie ze allemaal komt en hoe verschillend het is om bv bij gereformeerden een opbaar te verzorgen of bij kinderen of mensen die er niet best meer uitzien. Het zal je vak maar zijn, ik heb enorme bewondering voor haar. Kortom: het hoeft allemaal niet zwaar, moeilijk en somber te zijn. Je eigen uitvaart voorbereiden of uitzoeken wat de mogelijkheden zijn, ook al ligt het nog lang niet in de planning, kan ook heel interessant en inspirerend zijn.

documentaire ‘De klimop rouwt nog steeds’

Josephine — Sat, 06 Feb 2010 16:55:22 +0000

griep hebben heeft 1 voordeel, je ziet televisieprogramma’s die anders compleet aan je voorbij gegaan waren. Vanmiddag kwam mijn ‘gezap’ tot stilstand bij een documentaire van de IKON: ‘De klimop rouwt nog steeds’. Een documentaire over een stel, hij kunstenaar en tuinier, zij zijn muze en manus van alles, dat de begraafplaats Huis Te Vraag beheert op een wel heel bijzondere manier. Ik kan ieder alleen maar aanraden de documentaire te bekijken via uitzending gemist. Zie bij de linkjes hieronder:

IKON pagina over de documentaire
Site Huis Te Vraag

Herstart ‘Over de dood enzo’

Josephine — Sat, 06 Feb 2010 16:28:42 +0000

Na veel perikelen en problemen is de site weer up & running. Het ziet er nog rommelig en zeer slordig uit, maar daar ga ik langzaam aan werken. Intussen blijft ieder die een bijdrage wil leveren van harte welkom om dat te doen en kan opgestuurd worden naar waarbenje2009(apenstaart)hotmail.com.

Engel van 't Meer

Josephine — Mon, 14 Dec 2009 12:54:36 +0000

wat is er bijna 3 jaar geleden gebeurd? Wat was de drijfveer van een pas bevallen vrouw? Wat deed haar haar baby neerleggen in een bocht naast het fietspad bij het water op die koude winterdag? Leefde je nog of was je al vertrokken toen je daar neergelegd werd? Soms is het maar beter als de waarheid onbekend blijft. Soms is de waarheid ondraaglijk. Er is goed voor je gezorgd nadien, was dat ook zo als je in leven was gebleven?

Gisteren fietste ik, om mijn eigen verloren zoon te doorstaan, langs jouw vindplek. Een onherbergzaam stukje langs een fietspad. Het is een mooi plekje geworden, er wordt goed voor gezorgd.

Ik hoop dat je je rust gevonden hebt en dat dit een korte maar boze droom geweest is.

Opdat je nooit vergeten wordt!

Link 1
Link 2
Link 3

16 dingen: mijn einde

Josephine — Sat, 12 Dec 2009 19:32:10 +0000

Nadat ik naar de begrafenis geweest was van een vriendin van mij die plots haar vader moest missen, besefte ik hoe verschillend uitvaarten kunnen zijn en hoe ik het dan echt níet wil en ook hoe wél. daaruit ontstond een 16 things.

1. mijn wens is om de kist te laten verven, in alle kleuren van de regenboog, hartjes, vlinders, maakt niet uit. zolang mijn kist maar niet saai bruin is.

2. het liefst lig ik niet op mijn rug maar in mijn slaaphouding, een beetje op mijn zij. alsof ik slaap. voor altijd.

3. het liefst blijf ik thuis totdat ik opgehaald word, maar als dat niet kan of men dat niet wil begrijp ik dat ik even ergens overnacht.

4. mij maakt het niet uit of ik begraven wordt of gecremeerd. dat laat ik aan de nabestaanden over. als er iemand is die me dierbaar is die graag terug wil keren naar een plek, dan hoop ik dat het geregeld wordt. stop me in een muurtje, of in de grond, of in het vuur, een lichaam is maar een lichaam. een ziel is onaantastbaar.

5. men hoeft niet traditioneel in het zwart of somber gekleed. het liefst in kleding die zij prettig vinden. kleurtjes. paars. roze. blauw. groen!

6. geen dominee of iemand van een kerk die nabestaanden gaat vertellen hoe mijn leven is geweest. iemand die me na staat of iemand die het namens een ander kan overnemen.

7. geen kerkdienst. geen gebeden. geen bijbelverhalen. niets kerkelijks whatsoever.

8. haal alsjeblieft anekdotes op. hoe maf ik was, hoe raar, hoe gek, hoe truttig, onhandig, hilarisch, typisch.

9. geen brandende kaarsen maar fleurige bloemen;

10. zonnebloemen, gerbra’s in alle kleuren!

11. laat iemand voorlezen uit mijn blog. daar was ik ook ik.

12. laat het samenzijn voor de nabestaanden bestaan uit een lach en een traan. vooral een lach.

13. ik wil sowieso twee liedjes laten horen: Marc Cohn met True Companion en Alanis Morrisette met That I Would Be Good.

14. iedereen mag uit mijn dierbare spullen iets uitzoeken dat hij/zij mee mag nemen naar huis.

15. als er kinderen aanwezig zijn, geef hen een speciaal moment in de uitvaart. geen moeilijke volwassenen taal maar taal die zij begrijpen.

16. laat van mij een paar foto’s zien op een scherm of een filmpje. zo was ik. zo word ik herinnerd.

geplaatst uit naam van Karin

Kletspraatjes.

Josephine — Fri, 04 Dec 2009 12:03:40 +0000

Toen Pieter nog vermist werd liep ik op een koude namiddag de hond uit te laten. Ik babbelde een eindje voor me uit met Pieter. Daar waar velen nog de hoop hadden dat Pieter leefde wat het voor mij al duidelijk dat het niet zo was. Intuitief wist ik een paar dagen na zijn vermissing al dat hij niet meer leefde. Dat werd me niet altijd in dank afgenomen en ik had af en toe ook wel twijfels bij mijn koppige vasthoudendheid daarin, maar het voelde als een grote leugen en een domme troost te denken dat hij nog leefde. Alle mensen die oprecht en vol goede moed een ‘hij leeft nog’ of ‘geeft niet op’ hart onder de riem wilden stoppen ten spijt, ik hield vast aan het feit dat hij dood was en dus babbelde ik een eind raak met hem op die koude namiddag wandelend op de Hoeflaan. Zo zeldzaam als onze gesprekken bij leven waren, zoveel heb ik met hem gekletst na zijn dood. Op de fiets, aan de wandel, onder de douche, in de trein, midden in de nacht, het maakte niet uit, overal waar ik hem wat te vertellen had deed ik het en dat doe ik nog steeds. Het wordt wel wat minder, maar gekletst wordt er nog steeds en dat zal altijd zo blijven. Het houdt Pieter levend en levendig.

Klets jij ook met je dierbaar overledene of vind je het maar kul?

De erfstukken

Josephine — Mon, 30 Nov 2009 11:38:57 +0000

Die ene bloemenvaas stond altijd in de vensterbank. Die muts droeg hij altijd bij het schaatsen! Die snoeischaar gebruikte ze alleen maar voor de rozen. Dat servies kwam alleen maar met kerst op tafel. Hij draaide die cd altijd als hij een rothumeur had.

Zo stond alles nog op z’n plaats, zo werd alles nog gebruikt en zo ligt het allemaal in dozen te wachten op…. Ja, waarop eigenlijk? Ga je erfspulletjes zelf gebruiken of blijven ze nog jaren opgeborgen in die doos. Geef je het weg of ga je het verkopen? Moet je in conclaaf met familieleden omdat niet alleen jij je oog op die bloemenvaas van de vensterbank had laten vallen? Moet het gewoon gebruikt worden of is het respect voor de overledene een reden om er (voorlopig) niets mee te doen?

Hoe ga jij om met ‘de erfenis’? Of hoe zou jij met een erfenis om willen gaan?

Toen viel het stil……

Josephine — Thu, 19 Nov 2009 15:53:02 +0000

Hannie en ik hebben regelmatig contact met elkaar per mail. We ontmoeten elkaar ook in het echt, maar als schrijvende durven we toch meer bloot te geven over hoe we ieder omgaan met ons levenslange verlies en verdriet. Zo schreef zij mij laatst iets heel opmerkelijks: En wat ik ook moeilijk vind, is dat als ik (in een grotere groep mensen) iets over Mark vertel van vroeger, er op een of andere manier toch vaak een stilte valt. Als we het over vroeger hebben vind ik het heel normaal om het ook te hebben over dingen die Mark zei of deed maar blijkbaar vinden anderen het dan toch moeilijk om daarop te reageren. Waarbij ze in een volgende mail weer opmerkte dat ze bewust over Mark blijft praten, net zoals ze dat over haar (springlevende) dochter doet. Het zette me te denken en in ene drong tot me door dat als ik het over Pieter wil hebben of ergens op in wil haken met een herinnering die over Pieter gaat, dat ik de eerste keren even haper omdat ik niet weet hoe het op anderen overkomt als ik nu nog heel levendig over Pieter praat. Heel even bekroop me zelfs het gevoel dat ik dacht dat zij dachten dat ik het deed om maar over Pieter te kunnen praten. Stom eigenlijk, waarom stilzwijgen terwijl je ruim 20 jaar herinneringen kunt delen? Die stoppen niet na een overlijden, er komen alleen geen herinneringen meer bij! Zo zie je maar weer dat in veel gevallen van beide kanten er nog heel wat onzekerheden zijn en dat beide kanten niet altijd weten hoe ermee om te gaan. En dat terwijl de belangstellende ook graag iets zou willen vertellen over wat het met hem/haar gedaan heeft, maar kun je met zoiets bij een rouwende aankomen? Het gaat allemaal gepaard met verdriet en verdriet is een moeilijke emotie vooral bij een sterfgeval. Zie maar wat er gebeurt als je vertelt dat je gaat trouwen of dat je in verwachting bent of als je kind geboren is. Men kletst elkaar de oren van het hoofd, spontaan. In de familie, op straat of waar dan ook, maar die dood…… Ik weet nog dat ik tijdens een festival iemand die ik al heel lang niet meer gezien had, vertelde over de, toen nog zeer recente, dood van Pieter. Er kwam een ‘och hemel’ en toen werd er verder gekletst over het festival en wat er allemaal te zien was. Ik wist even niet wat er gebeurde, ik vroeg me ook even af wat ik ermee moest. Ik heb het erbij gelaten, voelde me niet rottig of zo en bedacht me alleen maar dat het meeste begrip toch meestal van de ‘pineut’ komt.

Toen viel het stil……. en dat kan aan beide kanten voorkomen.